Dünyanın en asil Arap atlarının yetiştiği yörelerden birisi de Şanlıurfa'dır. Sahip olsun olmasın, Urfalılar atı uğur sayarlar.

Bu işi bilenler; " Eğer at beslemeye gücün yetmiyorsa, komşunun duvarından bir delik aç, hiç olmazsa evine atın soluğu girsin" derler. O ev ve çevresindeki yedi evin bundan nasiplendiğine inanılır.

Gülen, ağlayan, söz ve halden anlayan atlar yetişmiştir Şanlıurfa'da. Koşuda geride kaldığı için sahibini memnun edemeyen atın uzun süre yem yemediği, hatta öldüğü, görülmüş olaylardandır.

Türkiye atçılığında Şanlıurfa'nın ayrı bir yeri vardır. Osmanlı devrinde bu durum bariz şekilde görüldüğü gibi, Cumhuriyetin ilk yıllarında da (1924–28) devam etmiş, Devlet haraları için Şanlıurfa'dan halk yetiştirmesi aygır ve kısraklar alınmıştır. At yetiştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla 1947 yılında Urfa ile birlikte bütün Doğu Anadolu'ya hizmet veren bir Atçılık Islah Kurumu kurulmuştur.

• Camiler
• Medreseler
• Manastır ve Kiliseler
• Anıtlar Köprüler ve Su Bentleri
• Çeşmeler
• Hamamlar
• Şehir Surları ve Kale
• Hanlar
• Çarşılar
• Tarihi Hastaneler
• Köşk-Konak ve Evler
• Meydanlar
• Sokaklar
• Urfa Kapıları ve Kapı Tokmakları
• Hz. Eyyüp Makamı ve Kuyusu
• Geleneksel El Sanatları
• Süslenme ve Takı
• Halk Oyunları
• Halk Mutfağı
• At-Keklik-Kuşçuluk
• Edessa Mozaikleri
• Şanlıurfa Müzesi

1838 yılında Şanlıurfa'yı ziyaret eden Alman Mareşali Helmuth Von Moltke, buradaki Arap atlarına hayran kalmış; seyrettiği bir cirit oyunundan son derece etkilenmiştir.

Şanlıurfa'nın yetiştirmelerinden yağız aygır “Şüveyme” , 1900 yılında Paris'te açılan uluslararası bir sergide dünya birincisi seçilmiştir. Malatya Sultansuyu Harası menşeli al kısrak “Seklâve” ise ikinci olmuştur.

Halen, Türkiye Yarış Atı Yetiştiricileri ve Sahipleri Derneği'ne kayıtlı Şanlıurfalı üye sayısı 300 kadardır. Her şeye rağmen Urfa' da at sevgisi azalmamıştır. Yarışlarda zevkle takip edilmektedir.

Türkiye'de resmi at yarışları yapılan 6 ilden birisi Şanlıurfa'dır. 750 dönümlük arazi üzerine kurulu Şanlıurfa Hipodromu, konusu ile ilgili her türlü gelişmeye uygun bir konumdadır.

KUŞÇULUK.

Şanlıurfa'da halk uğraşları arasında kuşçuluk başta gelir. Şanlıurfa halkı kuşları çok sever. Kuşçuluk, zevk için yapılmakla birlikte kendine özgü özellikleri olan bir meslek olarak da görülmekte ve halk dilinde kuş besleyip uçuranlara " Ku şçu " adı verilmektedir. Şanlıurfa'da 200–300 adet kuş besleyen meraklılar vardır. Evlerde beslenen kuşların sayısı yaklaşık 25 bin civarındadır.

Ku şçuluk genelde esnaf ı n özel zevklerinden biridir. Akşama doğru, dükkânını kapatan kuş meraklısı veya yetiştiricisi hemen kuşlarıyla beraber olur ve günün bütün yorgunluğunu unutur.

Ku ş beslenen evlerde hayat ı n (avlu) bir yanında veya damların uygun bir köşesinde kuş matarları (evleri) vardır. Bazen hayattaki bir oda da kuş evi olarak kullanılır.

Şanlıurfa'da kuşçuların buluştuğu " Ku şçu Kahvehaneleri " vardı r. Bunların en ünlüsü Dabakhane Camiin yanındaki " Çardaklı Kahvehane " dir. Bu kahvehanelerin içinde tel kafesli odacı klar bulunur. Bu kafeslerde kuş rafları vardır ve kuşlar bu kafeslerde oynaşır.

Şanlıurfa halkının kuşa verdiği değer ve kuşa yönelik davranışlar, geleneksel Şanlıurfa evlerindeki mimariyi de etkilemiştir. Bu evlerin hayata (avluya) bakan oda pencerelerinin üzerinde " Ku ş Takalar ı " denilen ku ş evleri bulunur.

Şanlıurfa'daki kuş türleri arasında; ev kuşları (Angut), kafes kuşları, evlere alışmış yabani kuşlar (Güvercin), Halis kuşlar (eğitilmiş ve eve alışmış) ve Yapışan (taklacı) kuşları sayabiliriz.

KEKLİK

Keklik Şanlıurfa'da en sevilen kuşlardan biridir. Ötücü bir kuş olan keklik, aynı zamanda bir av kuşudur. Bir inanışa göre, ava çıkıldığında avcının önüne önce keklik çıkarsa av uğurlu, kazasız ve bereketli geçer.

Çok iyi i şiten, çok hızlı yürüyen ve uçarken kanatlarının çıkardığı sesten dolayı gürültü bırakan bir kuştur. Başta Tektek Dağları olmak üzere Urfa'nın çeşitli dağlarında çayır ve süpürge otları arasında, çıplak kayalıklarda ve taşlıklarda yaşar. Tek Tek dağlarında bulunan Akkeklik çok değ erlidir.

Şanlıurfa'da “Dağ Kekliği” olarak adlandı rılan türünün gaga ve ayakları kırmızı, göğsünün alt kısmı ve karnı pas sarısı ile gri ve boz kahverengidir. Kuyruk kırmızı ile kahverengi arası, kuyruk altındaki üç beş tüy kül rengindedir. Her zaman dişi-erkek çift yaşayan kekliklerin dişisi erkeğinden biraz daha küçüktür.

Tuzak kurulmak yoluyla canlı olarak yakalanan keklikler, “Çardaklı Kahve” denilen kuşçu kahvesinde özel kafeslerde sergilenerek merakl ı larına satılır.